W cenionej przeze mnie serii Piąta Strona Świata Wydawnictwa Albatros ukazało się właśnie wznowienie pierwszej powieści Caro De Robertis. Niewidoczna góra to literacki debiut, który zachwyca nie tylko epickim rozmachem, ale i pogłębionym psychologizmem postaci oraz wydarzeń. Autorka zabiera czytelnika w niezwykłą podróż do Ameryki Południowej XX wieku, tkając opowieść pełną pasji, cierpienia i nieujarzmionej kobiecej siły. Książka urugwajskiej pisarki doskonale wpisuje się w literacką tradycję realizmu magicznego i sag rodzinnych, gdzie losy jednostek odzwierciedlają burzliwe przemiany całego narodu. De Robertis tworzy literaturę gęstą od emocji, która nie pozwala czytelnikowi na obojętność.
Niewidoczna góra opowiada o losach trzech pokoleń kobiet z rodziny Firielli, których losy splatają się z historią Urugwaju i Argentyny. Opowieść zaczyna się w styczniu 1900 roku, kiedy w małym urugwajskim miasteczku dochodzi do cudu – odnajduje się zaginione niemowlę, dając początek rodowi silnych i niezależnych kobiet. Jej córka, wrażliwa Eva, uciekając przed życiowymi traumami, próbuje odnaleźć swoje powołanie jako poetka w tętniącym życiem Buenos Aires w czasach Juana Peróna. Z kolei córka Evy, Salomé, dorasta w latach 60. i ogarnięta młodzieńczym idealizmem angażuje się w niebezpieczną, podziemną walkę rewolucyjną przeciwko brutalnej wojskowej dyktaturze.
Niezaprzeczalnym atutem tej powieści jest kreacja bohaterek, które zostały nakreślone mocno – z niezwykłą empatią i psychologiczną głębią. Pajarita, Eva i Salomé to postaci z krwi i kości, popełniające błędy, kochające bez pamięci i zmagające się z niesprawiedliwością świata, w którym przyszło im żyć. Łączy je niewidzialna więź – tytułowa góra symbolizująca nie tylko nieuchwytne pragnienia i dążenie do samorealizacji, ale też niebywałą odporność psychiczną na dziejowe burze. Każda z kobiet, na swój sposób, definiuje na nowo pojęcie wolności, o którą zmuszone są walczyć bez względu na cenę i konsekwencje.
Caro De Robertis niezwykle świadomie rekonstruuje realia historyczne Ameryki Łacińskiej, płynnie przechodząc od intymnych dramatów rodzinnych do wielkich przewrotów politycznych, mistrzowsko przeplatając perspektywę wydarzeń. Czytelnik staje się świadkiem transformacji Urugwaju ze Szwajcarii Ameryki Południowej, jak niegdyś go nazywano, w kraj niszczony przez wewnętrzne konflikty, terror i opresję ze strony państwa. Tło historyczne nie jest w Niewidocznej górze jedynie dekoracją, lecz szybko staje się autonomicznym bohaterem, który bezpośrednio kształtuje charaktery, wymusza trudne wybory i bezlitośnie wkracza w prywatne życie bohaterek.
Styl debiutu, ale i kolejnych książek pochodzącej z Urugwaju pisarki, jest niezwykle poetycki, zmysłowy i pełen plastycznych opisów. Język powieści pulsuje życiem, potrafi zachwycić liryzmem w scenach artystycznych uniesień, by za chwilę uderzyć surowym, wręcz bolesnym realizmem, gdy autorka opisuje brutalność więziennych cel czy trudy emigracyjnego losu. Ta stylistyczna dwoistość sprawia, że czytelnik przez fabułę płynie, głęboko przeżywając każdy triumf i każdą tragedię rodziny Firielli.
Niewidoczna góra to poruszający, literacki pomnik wzniesiony na cześć kobiecej wytrwałości i woli przetrwania w obliczu najcięższych prób. Debiut Caro De Robertis to powieść angażująca i wielowymiarowa, zostająca w pamięci na długo po lekturze. Tą książką urugwajska pisarka udowodniła, że posiada rzadki dar opowiadania uniwersalnych historii, widzianych przez pryzmat osobistych dramatów, co czyni tę sagę pozycją obowiązkową dla każdego miłośnika ambitnej literatury pięknej.
Informacje o książce
autorka Caro De Robertis
tytuł Niewidoczna góra (The Invisible Mountain)
przekład Agata Kozak
Wydawnictwo Albatros 2026
ocena 4+/6
recenzja powstała we współpracy z Wydawnictwem