Nie znam całej twórczość Guillaume Musso, ale te powieści, które przeczytałem, przyzwyczaiły mnie do jego współczesnych, nieco przerysowanych thrillerów psychologicznych. Wiem jednak, pisarz lubi zaskakiwać, dlatego w Zbrodni w raju serwuje czytelnikowi coś zupełnie innego i niezwykle odświeżającego. Przenosząc akcję w lata 20. XX wieku na skąpane w słońcu Lazurowe Wybrzeże, autor świadomie rezygnuje z obecności współczesnych technologii, składając hołd klasyce gatunku i swojej wielkiej mistrzyni – Agacie Christie. Rozpoczynając lekturę najnowszej powieści Guillaume Musso, spodziewałem się tradycyjnego zwrotu w stronę czystej rozrywki, a otrzymałem niezwykle stylowy kryminał retro, w którym elegancka sceneria Cap d’Antibes staje się tłem dla skomplikowanej, dusznej wręcz, wielopoziomowej intrygi z zaskakującym finałem.
Fabuła Zbrodni w raju opowiada o amerykańskiej parze, Florence i Julianie Livingstone’ach, która każdego lata gromadzi elitarne grono przyjaciół w swojej okazałej rezydencji na Cap d’Antibes. Ten bajkowy, przesycony luksusem i beztroską świat rozpada się jednej nocy, gdy w tajemniczych okolicznościach znika ich trzyletni syn, Oscar. Śledztwo prowadzi francuski śledczy Joseph Lèques oraz dociekliwa pisarka Agatha Harding, tworząc duet, który musi zmierzyć się z hermetycznym środowiskiem bogaczy. W miarę jak na światło dzienne wychodzą kolejne skrywane kłamstwa, okazuje się, że każdy w tej enklawie luksusu ma coś do ukrycia, a granice między prawdą i iluzją niebezpiecznie się zacierają.
Nowa powieść Guillaume Musso to kryminał retro w klasycznej odsłonie. Charakterystyczny styl pisarza, który tym razem odrzucił współczesny pośpiech na rzecz plastycznego, zmysłowego prowadzenia narracji, bardzo się sprawdził w tej opowieści. Umiejscowienie fabuły w latach 20. XX wieku naturalnie wymusiło rezygnację z dostępnych dziś technologii na rzecz powrotu do starej dobrej dedukcji, analizy motywów i przesłanek, wreszcie bezpośrednich konfrontacji między bohaterami, co nadało fabule niezwykłego klimatu rodem z najlepszych angielskich kryminałów. Elegancki styl, przesycony lekko melancholią i nostalgicznym czarem minionej epoki, a zarazem pozbawiony zbędnego balastu, sprawia, że powieść czyta się lekko i z wielką przyjemnością.
Największą zaletą Zbrodni w raju jest bez wątpienia misternie skonstruowana kryminalna łamigłówka, z udziałem wąskiego grona podejrzanych z przeszłością i po przejściach. Doceniam także wyrazisty kontrast między pocztówkowym, rozświetlonym słońcem Lazurowym Wybrzeżem, a narastającym poczuciem niepokoju czającym się w zakamarkach luksusowej posiadłości, która urasta do rangi osobnej bohaterki powieści. Świetnie wypada też kreacja Agathy Harding oraz motyw śledztwa w starym stylu, w którym o sukcesie decyduje wnikliwa obserwacja ludzkiej natury i znajomość schematów postępowania pod wpływem emocji. Całość wieńczy zaskakujący finałowy zwrot akcji, z którego Musso uczynił swój rozpoznawalny znak firmowy.
Powieści Guillaume Musso czytam z niekłamaną przyjemnością, choć także ze świadomością, że nie są pozbawione wad. W Zbrodni w raju autor chwilami zbyt mocno ulega pokusie stosowania gatunkowych klisz, przez co niektóre postaci drugoplanowe sprawiają wrażenie nieco zbyt mocno przerysowanych. Kilka zwrotów akcji w samym środku historii opiera się na dość wygodnych dla rozwoju fabuły zbiegach okoliczności, które wprawnemu czytelnikowi kryminałów mogą wydać się nieco naciągane. Dodatkowo sam finał, choć pomysłowy, narzuca szybkie tempo rozwiązywania wątków, a chciałbym, aby pewne ujawnione na koniec prawdy wybrzmiały w tekście nieco dłużej i spokojniej. Jednak, jak pisałem wyżej, taka końcówka to rozpoznawalny element stylu francuskiego powieściopisarza.
Zbrodnia w raju to pełen uroku i nostalgii ukłon Musso w stronę klasyki prozy kryminalnej, powieść wyraźnie potwierdzająca jego pisarską wszechstronność. Autor proponuje elegancką i wciągającą opowieść o winie, tajemnicach i iluzji piękna, od której po prostu trudno się oderwać, kiedy już wejdzie się w ten kuszący dawnym czarem świat. Książka łączy klimat retro, klasyczną zagadkę w stylu Agathy Christie i nowoczesne podejście do prozy gatunkowej. To pozycja, która idealnie sprawdza się w leniwe popołudnie i zostawia czytelnika z satysfakcjonującym poczuciem obcowania z dobrze napisaną literaturą rozrywkową.
Informacje o książce
autor Guillaume Musso
tytuł Zbrodnia w raju (Le Crime du Paradis)
przekład Joanna Prądzyńska
Wydawnictwo Albatros 2026
ocena 4+/6
recenzja powstała we współpracy z Wydawnictwem