Elly Griffiths zadebiutowała na polskim rynku wydawniczym w 2011 roku, ale niespodziewanie szybko z niego zniknęła, mimo że seria z archeolożką Ruth Galloway to całkiem udany cykl powieściowy. Zdecydowanie więcej szczęścia ma nowa seria, której trzeci tom, Skwer Krwawiącego Serca, niedawno ujrzał światło dzienne przypominając przy okazji, że brytyjska autorka ma niezłe pióro i talent do kreowania dusznej, pełnej sekretów fabuły. Griffiths, swobodnie poruszając się w ramach prozy gatunkowej, tym razem przenosi ciężar opowieści z warstwy psychologicznej na grunt dawnych, szkolnych traum, które po latach zostają wystawione na widok publiczny. Trzecia powieść z detektyw inspektor Harbinder Kaur wciąga od pierwszych stron, oferując czytelnikowi wyrafinowaną grę pozorów, w której granica między ofiarą a katem jest niezwykle płynna. Autorka z właściwą sobie lekkością buduje klasyczny, a zarazem na wskroś nowoczesny thriller z motywem zamkniętego kręgu podejrzanych.
Powieść rozpoczyna się podczas zjazdu absolwentów szkoły Manor Park, gdzie po ponad dwudziestu latach spotyka się grupa dawnych, bliskich przyjaciół – dziś ludzi sukcesu, w tym polityków, celebrytów oraz policjantki Cassie. Wieczór wspomnień kończy się jednak makabrycznie, gdy w szkolnej łazience zostaje znalezione ciało Garfielda Rice’a, wzbudzającego kontrowersje, deputowanego do Izby Gmin i jednocześnie jednego z dawnych kolegów. Śledztwo w tej sprawie przejmuje bezkompromisowa i przenikliwa detektyw inspektor Harbinder Kaur, która szybko odkrywa, że elita absolwentów skrywa mroczną tajemnicę z czasów młodości. W miarę odkrywania kolejnych sekretów okazuje się, że śmierć Rice’a może być powiązana z wydarzeniami z przeszłości, a morderca dopiero rozpoczyna swoją krwawą grę.
Podobnie jak w poprzednich tomach, tak i w najnowszym, największym atutem powieści pozostaje detektyw inspektor Harbinder Kaur, która jako śledcza wnosi do historii dynamikę, inteligencję oraz specyficzny, podszyty ironią humor. Griffiths udanie zderza jej profesjonalizm, ale i wyobcowanie wynikające z pochodzenia oraz stylu życia z pełnym hipokryzji, hermetycznym światem uprzywilejowanych absolwentów elitarnej szkoły. Harbinder nie daje się zwieść pozorom, statusowi społecznemu podejrzanych ani ich medialnym wizerunkom, co prowadzi do całej serii konfrontacji skutecznie napędzających tempo akcji i budujących charakterystyczny klimat fabuły. Czytelnik z satysfakcją obserwuje, jak bezkompromisowa detektyw, której nadal nie polubiłem (choć jej kibicuję), metodycznie rozbija mur milczenia, który budowano przez dwie dekady.
Skwer Krwawiącego Serca wykorzystuje chwyty stylistyczne typowe dla gatunku, ale takie, które zawsze się sprawdzają. Dlatego udanym zabiegiem narracyjnym jest wprowadzenie perspektywy Cassie, policjantki uwikłanej w sprawę zabójstwa ze względu na wydarzenia z przeszłości. Jej wewnętrzne rozterki, strach przed ujawnieniem dawnego sekretu i rozdarcie między lojalnością wobec dawnych przyjaciół a obowiązkiem zawodowym, niuansuje opowieść, kładąc nacisk na aspekt moralny – oczywiście na tyle, na ile pozwala definicja prozy gatunkowej. Elly Griffiths wykorzystuje w toku fabuły motyw mechanizmu wypierania traumatycznych wspomnień oraz tego, jak destrukcyjny wpływ na dorosłe życie mają błędy popełnione w młodości. To właśnie portret psychologiczny grupy ludzi, którzy zrobili kariery na fundamencie kłamstwa, stanowi najbardziej intrygującą warstwę powieści.
Intryga kryminalna trzeciego tomu serii z Harbinder Kaur została utkana z ogromną precyzją; autorka z powodzeniem stosuje strukturę przypominającą wielogłosową relację, w której każdy ma swoją wersję prawdy. Fałszywe tropy podrzuca z chirurgiczną dokładnością, przez co finałowe rozwiązanie zagadki do samego końca pozostaje zaskakujące, choć dla kryminalnych wyjadaczy nie jest specjalnie spektakularne. Tytułowy Skwer Krwawiącego Serca zyskuje wymiar symboliczny – staje się miejscem, gdzie metaforycznie krwawią dawne rany, a sprawiedliwość, choć spóźniona, domaga się swoich ofiar. Każdy element układanki ostatecznie trafia na swoje miejsce, pozostawiając czytelnika z poczuciem pełnej satysfakcji z lektury.
W mojej ocenie Skwer Krwawiącego Serca to bardzo udany kryminał, który powinien zadowolić fanów prozy gatunkowej łączącej elementy kryminału i thrillera psychologicznego z nutą powieści obyczajowej. Elly Griffiths napisała zatem powieść na swój sposób kompletną: z mocno zarysowanym tłem społecznym, wyrazistymi bohaterami i zagadką, która trzyma w napięciu (prawie) do samego końca. To historia o tym, że przed przeszłością nie da się uciec, a dawne sekrety zawsze w końcu znajdą sposób, by ujrzeć światło dzienne. Dla miłośników inteligentnych, brytyjskich kryminałów z rozbudowaną warstwą obyczajową, jest to bez wątpienia pozycja jeśli nie obowiązkowa, to z pewnością warta uwagi.
Informacje o książce
autorka Elly Griffiths
tytuł Skwer Krwawiącego Serca (Bleeding Heart Yard)
przekład Marta Olejniczak-Skarsgård
Wydawnictwo Albatros 2026
ocena 4+/6
recenzja powstała we współpracy z Wydawnictwem