Być może brzmi to jak paradoks, ale raczej z zainteresowaniem czekam na każdą nową powieść Rileya Sagera, choć nie zawsze z autorem jest mi po drodze. Zasadniczo powinno być inaczej – amerykański pisarz specjalizuje się przecież w moim ulubionym gatunku, jakim jest thriller psychologiczny, ale proponowane przez niego pomysły na fabułę nie zawsze trafiają w mój gust. Lubię jednak tę nieco przerysowaną, balansującą nierzadko na granicy absurdu literaturę rozrywkową zbudowaną z wszechobecnej tajemnicy wzmacnianej licznymi nieoczekiwanymi zwrotami akcji.
Wybierając między thrillerem psychologicznym zza Oceanu i jego brytyjską odmianą, zdecydowanie wybieram ten drugi, bazujący na suspensie, ale ponieważ i książki Sagera nie są go pozbawione, dlatego nie mogłem sobie odmówić lektury W środku nocy. Myślę, że to jedna z tych książek, które podzielą czytelników: historia wydaje się być znajoma, żeby nie napisać – wyeksploatowana, rozwiązanie zagmatwanej na pierwszy rzut oka intrygi … dość oczywista, ale nawet przy takim założeniu to całkiem zgrabna powieść z tak lubianym przez autora motywem (nazwę go w pewnym uproszczeniu) paranormalnym.
Ethan Marsh, dziś dorosły mężczyzna, wraca w rodzinne strony, które już zawsze będą mu się kojarzyły z tragedią kładącą się długim cieniem na życiu mieszkańców spokojnej ulicy w New Jersey. Trzy dekady temu, podczas nocowania w namiocie rozstawionym w ogrodzie rodziców Ethana, został porwany jego najlepszy przyjaciel Billy Barringer. Sprawy nigdy nie wyjaśniono, ale niedługo po przyjeździe Ethana do domu rodziców zaczynają dziać się dziwne rzeczy świadczące o tym, że ktoś za wszelką cenę chce wrócić do wydarzeń sprzed lat. I bardzo dobrze zna tajemnice, które do tej pory nigdy nie ujrzały światła dziennego. A Ethan zdaje się być bliżej rozwiązania zagadki zniknięcia przyjaciela, niż mógłby przypuszczać.
Riley Sager to autor doświadczony, który nie tylko dobrze zna się na prozie gatunkowej, ale i z powodzeniem pisze wciągające powieści sprawnie żonglując kliszami oraz ogranymi chwytami fabularnymi. Nic w tym złego, szczególnie że gatunek, dla niego póki co koronny, od dawna nie ma już nic nowego do zaproponowania. Ale wciąż jest popularny i przede wszystkim czytany, dlatego o sukcesie kolejnej książki spod znaku thrillera psychologicznego decydują niuanse: odpowiednio zbudowany klimat, atmosfera tajemnicy i narastającego niepokoju, wreszcie trafnie rozmieszczone w ciągu fabularnym twisty, bez których gatunek właściwie nie istnieje.
Sager ma świadomość istnienia sprawdzonej formuły na udany thriller psychologiczny, o czym generalnie świadczą jego książki. Inna sprawa, że raz wychodzą mu one lepiej, raz trochę gorzej, przede wszystkim dlatego, że autor lubuje się w przerysowaniu i lubi wyciągać króliki z kapelusza, serwując rozwiązania niemające wiele wspólnego z umownie nawet rozumianą logiką. Choć akurat W środku nocy przeczy tej tej tezie.
O nowej powieści Rileya Sagera mogę napisać, że to najbardziej psychologiczna z jego książek, oparta przede wszystkim na budowanym niespiesznie klimacie niepokoju kosztem fabularnych fajerwerków. Rozgrywająca się na dwóch planach czasowych akcja oraz narracja trzecioosobowa przeplatana z pierwszoosobową pozwalają szerzej spojrzeć na wydarzenia sprzed lat, których finał wydaje się rozgrywać współcześnie. Jak to u Sagera bywa, istotną rolę w budowaniu napięcia odgrywa wątek związany z obecnością duchów, tym razem mniej może wyeksponowany, ale i tak całkiem udanie współgrający z nostalgicznym chwilami wspomnieniem sielankowego dzieciństwa naznaczonego jednak tajemniczym zniknięciem Billy’ego. Kolejne incydenty, których doświadcza dorosły Ethan, prowadzą do nieco zbyt sensacyjnego i w swojej oczywistości trochę rozczarowującego finału, ale świadczącego o tym, że w nowej książce Sager postanowił odejść od przerysowania, niekoniecznie dobrze odbieranego przez czytelników. Co tylko wyszło jego fabule na dobre, choć podejrzewam, że w takiej ocenie W środku nocy mogę być odosobniony.
Informacje o książce
autor Riley Sager
tytuł W środku nocy (Middle Of The Night)
przekład Ryszard Oślizło
Wydawnictwo Mova 2025
ocena 4+/6
recenzja powstała we współpracy z Wydawnictwem