Co jakiś czas na listach książkowych nowości pojawiają się kolejne nazwiska autorek i autorów, próbujących podbić serca miłośników thrillerów psychologicznych. Wydawać się może, że ten popularny gatunek prozy rozrywkowej najlepsze lata ma już za sobą, a kolejne powieści nie wnoszą nic odkrywczego w kwestii fabuły, jednak czytelnicy wciąż sięgają po książki łączące elementy prozy obyczajowej i kryminalnej wzbogacone suspensem, skutecznie przykuwającym do lektury. Nie jest więc łatwo wybić się z tego tłumu, ale kilku autorkom ta sztuka się udała. Wśród nich jest B.A. Paris, która brawurowo zadebiutowała po polsku w 2017 roku powieścią Za zamkniętymi drzwiami. Lada moment minie więc dekada jej obecności nad Wisłą, a tymczasem na rynku wydawniczym pojawiła się jej dziewiąta powieść.
Obsesja to rasowy thriller psychologiczny, w którym napięcie budowane jest nie tylko poprzez nagłe zwroty akcji (choć bez nich trudno pisać o specyfice gatunku), lecz przez duszną atmosferę i stopniowe odsłanianie mrocznej strony ludzkiej natury. Autorka, znana z precyzyjnie konstruowanych historii o relacjach podszytych kłamstwem i manipulacją, ponownie sięga po motyw pozornie idealnego życia, które wiedzie główna bohaterka, by ukazać, jak cienka granica dzieli stabilizację od katastrofy. To powieść niepokojąca, skrupulatnie przemyślana w kwestii konstrukcji fabuły i na swój sposób wyrachowana, ale właśnie dzięki temu niezwykle sugestywna. I potwierdzająca opinię, że B.A. Paris to autorka, po którą można sięgać w ciemno i wiele jej wybaczyć.
Nell Masters tylko pozornie wiedzie wiedzie normalne i uporządkowane życie – ma satysfakcjonującą pracę, kilkoro przyjaciół, a od pewnego czasu jest zakochana w przystojnym Amerykaninie. Jednak od pewnego czasu zaczyna odczuwać, że ktoś ją obserwuje; zauważa śledzące spojrzenia, dostaje dziwne telefony – wiele wskazuje na to, że młoda kobieta mogła paść ofiarą stalkera. Prawda okazuje się być bardziej skomplikowana – Nell skrywa mroczną tajemnicę z przeszłości, która właśnie teraz o sobie przypomniała. Zbieg nieprawdopodobnych, ale możliwych okoliczności sprawia, że bohaterka czuje się osaczona i niepewna własnego osądu rzeczywistości. Pytanie o to, czy to tylko paranoje, czy faktyczne zagrożenie wydaje się być bardzo zasadne.
Największą siłą Obsesji jest konstrukcja fabuły. B.A. Paris z dużą swobodą operuje napięciem, stopniowo dawkując informacje i podsycając niepokój. W uzyskaniu takiego wrażenia pomagają jej typowe dla thrillera psychologicznego chwyty, które zawsze się sprawdzają: pierwszoosobowa narracja, dwa plany czasowe oraz zapiski z tajemniczego Notatnika. Dzięki tym elementom czytelnik zostaje wciągnięty w tok myślenia bohaterki, co wywołuje jednocześnie zainteresowanie historią i dyskomfort, a Nell nie jest jedynie bierną uczestniczką wydarzeń, czy potencjalną ofiarą tytułowej obsesji. Autorka swobodnie bawi się schematami gatunku, stopniowo odsłaniając kolejne tajemnice z jej życia. W efekcie relacja między bohaterami powieści nabiera wielowymiarowości, a czytelnik zaczyna kwestionować swoje wcześniejsze oceny. Pojawia się moralna niejednoznaczność, która stanowi jeden z najbardziej intrygujących elementów książki.
Akcja powieści nie pędzi na złamanie karku, zamiast tego autorka stawia na gęstniejącą atmosferę i psychologiczne gierki. Można odnieść wrażenie, że niektóre dialogi krążą wokół tych samych tematów, co bywa nużące, ale służy to podkreśleniu poczucia psychologicznego uwięzienia i powtarzalności koszmaru, w jakim znalazła się Nell Masters. Obsesja to literatura w konwencji domestic noir w swojej najbardziej klasycznej formie, przypominająca, że najgorsze jest nie to, co widać gołym okiem, ale prawda ukryta między wierszami, zagubiona wśród półprawd i przeinaczeń. I nawet jeśli momentami można odnieść wrażenie, że niektóre wątki rozwijają się przewidywalnie, to jednak zwroty akcji skutecznie odświeżają intrygę. Atmosfera narastającego zagrożenia utrzymuje się niemal do ostatnich stron.
Przeczytałem wszystkie powieści B.A. Paris, mam swoje ulubione tytuły oraz takie, które mniej przypadły mi do gustu, ale zasadniczo kupuję jej książki w ciemno. Obsesja, mniej może szarżująca fabularnie niż poprzednie książki (czego żałuję, bo celowe przerysowanie w prozie gatunkowej bardzo mi odpowiada) to thriller, który powinien przypaść do gustu miłośnikom psychologicznych gier i historii opartych na manipulacji oraz niepewności. Brytyjska autorka po raz kolejny udowadnia, że potrafi budować napięcie wokół relacji międzyludzkich i wydobywać z nich mroczne podteksty. Choć nie jest to powieść rewolucyjna w swoim gatunku, oferuje solidną, wciągającą lekturę i satysfakcjonujące zakończenie, które pozostawia czytelnika z pytaniem o naturę obsesji i granice moralności.
Informacje o książce
autorka B.A. Paris
tytuł Obsesja (When I Kill You)
przekład Robert Waliś
Wydawnictwo Albatros 2026
ocena 4+/6
recenzja powstała we współpracy z Wydawnictwem