Niezmiennie trwam w swoim postanowieniu i sukcesywnie odświeżam sobie kolejne powieści Agathy Christie. Z mną lektura Morderstwo odbędzie się – jedna z najbardziej rozpoznawalnych książek Agathy Christie, stanowiąca kwintesencję klasycznego kryminału z motywem Kto zabił i dlaczego? Wydana w 1950 roku fabuła udanie łączy misterną intrygę z głęboką obserwacją powojennych przemian społecznych w Anglii. Główną rolę odgrywa tu niezastąpiona panna Marple, która swoją intuicją i doskonałą znajomością ludzkiej natury demaskuje zło ukryte pod maską uprzejmości. To powieść, która nie tylko bawi, ale i skłania do refleksji nad tym, jak naprawdę mało wiemy o ludziach, z którymi mieszkamy po sąsiedzku.
Akcja Morderstwo odbędzie się rozgrywa się w sennej wiosce Chipping Cleghorn, gdzie mieszkańcy z zaskoczeniem czytają w lokalnej prasie ogłoszenie o treści: Morderstwo odbędzie się w piątek, 29 października w Little Paddocks o godzinie 18:30. Większość sąsiadów uznaje to za zaproszenie na towarzyską grę, dlatego o wyznaczonej porze licznie stawiają się w domu Letitii Blacklock. Gdy wybija godzina, światła niespodziewanie gasną, padają strzały, a po chwili w drzwiach zostaje znalezione ciało młodego mężczyzny, Rudiego Scherza. To, co miało być niewinną zabawą, przeradza się w realną tragedię, rozpoczynając skomplikowane śledztwo pełne fałszywych tropów i nieoczywistych motywów.
Agatha Christie – kolejny raz – po mistrzowsku kreuje atmosferę klaustrofobicznej, małomiasteczkowej społeczności, w której każdy skrywa jakąś tajemnicę. Dom Little Paddocks staje się sceną, na której ścierają się różne charaktery – od ekscentrycznej Dory Bunner, przez sarkastyczne rodzeństwo Simmonsów, aż po wybuchową gosposię Mitzi. Autorka wykorzystuje ten społeczny mikrokosmos, by pokazać, jak powojenna niepewność i potrzeba bezpieczeństwa wpływały na relacje międzyludzkie. Czytelnik szybko orientuje się, że w tej wiosce nikt nie jest tym, za kogo się podaje, a pozory stabilizacji są jedynie delikatną powłoką skrywającą dawne urazy i chciwość.
Pojawienie się panny Jane Marple nadaje dochodzeniu zupełnie inny wymiar i dynamikę. Starsza pani, przebywająca w okolicy na rekonwalescencji, nie korzysta z nowoczesnych technik kryminalistycznych, lecz opiera się na analogiach do typowych zachowań mieszkańców jej rodzinnego St. Mary Mead. Jej postać już jakiś czas temu przeszła zdecydowaną metamorfozę i jest tu przedstawiona z ogromną sympatią – Marple jest dyskretna, niemal niewidoczna, co pozwala jej na wyłapywanie drobnych nieścisłości w zeznaniach, których profesjonalna policja mogłaby nie zauważyć. To właśnie jej przenikliwość sprawia, że rozwiązanie zagadki, choć logiczne, pozostaje dla czytelnika całkowitym zaskoczeniem aż do ostatnich stron.
Jednym z najciekawszych aspektów powieści jest sposób, w jaki Agatha Christie bawi się motywem tożsamości i prawdy. W świecie, który próbuje podnieść się z ruin po II wojnie światowej, łatwo jest przyjąć nowe nazwisko i zmyślić przeszłość, co autorka wykorzystuje jako fundament całej intrygi. Powieść iskrzy się subtelnym, angielskim humorem oraz zabawnymi, niepozbawionymi nuty sarkazmu dialogami, co świetnie równoważy mroczniejszy ton opowieści. Konstrukcja fabuły przypomina szwajcarski zegarek, w którym każdy, nawet najmniejszy detal, ma swoje znaczenie dla finalnego rozwiązania, co jest absolutnym znakiem rozpoznawczym Królowej Kryminału.
Morderstwo odbędzie się to pozycja obowiązkowa dla każdego miłośnika literatury detektywistycznej. Powieść ta udowadnia po raz kolejny, że Agatha Christie była nie tylko mistrzynią zagadek, ale również wnikliwą obserwatorką ludzkich słabości, ambicji i lęków. Książka broni się po latach swoją świeżością i inteligentną strukturą, pozostając jednym z najlepszych przykładów gatunku. Lektura dostarcza ogromnej czytelniczej satysfakcji, a rozwiązanie zagadki morderstwa w Little Paddocks na długo pozostaje w pamięci jako popis literackiego kunsztu i genialnej precyzji w prowadzeniu narracji.
Informacje o książce
autorka Agatha Christie
tytuł Morderstwo odbędzie się (A Murder is Announced)
przekład Jan Dehnel
Wydawnictwo Dolnośląskie 2022
ocena 6/6
egzemplarz własny